75. rocznica masowych deportacji w Bełżcu

17.03.2017

Dzień 17 marca związany jest z obchodami poświęconymi zachowaniu pamięci masowych deportacji jakie dokonały się w Bełżcu. To właśnie tu, 17 marca 1942 r. przybył pierwszy transport Żydów, początkując operację „Aktion Reinhardt” mającej na celu deportację, zagładę i grabież mienia Żydów z Generalnego Gubernatorstwa. W 75. rocznicę odbyły się uroczystości upamiętniające ofiary holocaustu na ziemiach polskich dokonanych przez III Rzeszę w obozie zagłady w Bełżcu, w których udział wziął wojewoda lubelski profesor Przemysław Czarnek oraz sekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego Jarosław Sellin.
Wojewoda powołując się na słowa Jana Pawła II zaznaczył jak ważna jest pamięć o zagładzie dokonanej na ludności żydowskiej przez III Rzeszę. – Wspomnienie tego triumfu zła, tego okrutnego przejawu zaćmienia rozumu, sumienia i serca, musi budzić w nas głęboką gorycz i braterską solidarność z tymi, którzy noszą niezatarte znamię tych tragedii.
 
Wojewoda podkreślił także szczególnie tragiczną rolę, jaką w historii II wojny światowej odegrał Bełżec: – Stoimy w miejscu jednej z największych zbrodni w dziejach ludzkości, biorąc pod uwagę liczbę osób pomordowanych w tak niewielkiej przestrzeni i odstępie czasu – powiedział.
 
Całe wystąpienie wojewody do zobaczenia tutaj https://www.youtube.com/watch?v=xn48mPCnCYY&t=11s
 
W trakcie uroczystości wojewoda złożył wiązankę kwiatów na terenie pomnika w Niszy Ohel, gdzie odbyły się uroczystości upamiętniające ofiary obozu. Uczestnicy wydarzenia zapalili znicze oraz odmówili wspólnie modlitwę w hołdzie pomordowanym.
 
***
 
Niemiecki obóz zagłady w Bełżcu był pierwszym z trzech ośrodków (obok Treblinki i Sobiboru) eksterminacji ludności żydowskiej, w którym od marca do grudnia 1942 r. wymordowano około 450 tysięcy Żydów. Wykorzystano tu po raz pierwszy stacjonarne komory gazowe, które stylizowano na łaźnie – do ich sufitów zamocowane zostały imitacje natrysków, a napisy znajdujące się przy wejściu informowały, że są to pomieszczenia kąpielowe i inhalacyjne. Transporty z ludnością żydowską przywożono do Bełżca w wagonach bydlęcych. Ekstremalne warunki przewozu - przepełnienie, upał, brak wody i pożywienia - powodowały śmierć wie­lu ludzi jeszcze w trakcie drogi do obozu.
 
Pierwszy transport dotarł tu 17 marca 1942 r., rozpoczynając akcję „Reinhardt", której celem była deportacja i uśmiercenie wszystkich Żydów przebywających wówczas na terenie Generalnego Gubernatorstwa. Tego dnia do obozu zagłady w Bełżcu przybyły dwa pierwsze transporty: rano z getta w Lublinie, po południu z getta we Lwowie. Każdy z nich liczył po około 1500 osób.
 
Muzeum - Miejsce Pamięci w Bełżcu powstało w roku 2004 jako oddział Państwowego Muzeum na Majdanku w Lublinie. Do jego głównych zadań należy dokumentowanie i upamiętnienie ofiar niemieckiego obozu zagłady w Bełżcu. Muzeum prowadzi działalność w zakresie edukacji historycznej i świadczenie usług przewodnickich.
 
Fot. Państwowe Muzeum na Majdanku oraz Lubelski Urząd Wojewódzki w Lublinie