Służby wojewody monitorują straty spowodowane przymrozkami

21.04.2017

W ostatnich dniach powstały straty w uprawach rolnych na terenie naszego województwa spowodowane wystąpieniem ujemnych temperatur. Niekorzystne sygnały pochodzą z dwóch obszarów, gdzie skoncentrowana jest produkcja sadownicza: z powiatu opolskiego oraz północnej części województwa. Wstępne informacje dotyczą strat w sadach na wczesnych odmianach śliw, grusz, wiśni, czereśni oraz na plantacjach porzeczki i truskawki. Wielkości strat i powierzchnia uszkodzonych upraw zostanie oszacowana w wyniku prac gminnych komisji, które przystąpią do działania po ustąpieniu przymrozków.
 
Wczesna wiosna, która w tym roku przyszła w marcu, zawsze zwiększa ryzyko szkód w wyniku przymrozków. Doświadczenie lat ubiegłych daje nam prawo do stwierdzenia, że ryzyko różnorodnych niekorzystnych zjawisk atmosferycznych wraz z rozwojem procesu wegetacyjnego roślin będzie nadal stosunkowo wysokie. Dlatego warto przypomnieć o obowiązku ubezpieczeń, jakie są zobowiązani zawrzeć rolnicy, którzy otrzymali płatności bezpośrednie.
 
Obowiązek ubezpieczeń
 
Plantatorzy i hodowcy są zobligowani do ubezpieczenia 50% upraw oraz zwierząt znajdujących się w gospodarstwie rolnym.
 
Ochronie ubezpieczeniowej powinna podlegać:
 
- produkcja roślinna obejmująca: zboża, kukurydzę, rzepak, rzepik, chmiel, tytoń, warzywa gruntowe, drzewa i krzewy owocowe, truskawki, ziemniaki, buraki cukrowe lub rośliny strączkowe. Uprawy te należy ubezpieczyć przynajmniej od jednego z wymienionych czynników: huraganu, powodzi, deszczu nawalnego, gradu, pioruna, obsunięć ziemi, lawiny, suszy, ujemnych skutków przezimowania lub przymrozków wiosennych;
 
 - produkcja zwierzęca: bydło, konie, owce, kozy, drób lub świnie należy ubezpieczyć od przynajmniej jednego z wymienionych czynników: huraganu, powodzi, deszczu nawalnego, gradu, pioruna, obsunięć ziemi, lawiny, uboju z konieczności.
 
Rolnik, który zawrze umowę z jednym ze wskazanych poniżej towarzystw ubezpieczeniowych, może liczyć na dofinansowanie kosztów ubezpieczenia w wysokości 65 proc. kosztów składki. W roku 2017 został też podniesiony próg wysokości składki ubezpieczeniowej, do której obowiązuje dopłata do ubezpieczenia. Obecnie jest to 9 proc. sumy ubezpieczenia. W przypadku upraw prowadzonych na użytkach rolnych klasy V i VI powyższa stawka taryfowa będzie mogła zostać określona w wyższej wysokości, tj. odpowiednio 12 proc. i 15 proc. sumy ubezpieczenia tych upraw.
 
Z kim zawrzeć ubezpieczenie?
 
W 2017 roku Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi podpisało umowę z pięcioma towarzystwami ubezpieczeniowymi:
 
- Powszechnym Zakładem Ubezpieczeń S.A. z siedzibą w Warszawie,
- Towarzystwem Ubezpieczeń Wzajemnych „TUW” z siedzibą w Warszawie,
- Concordia Polska Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych z siedzibą w Poznaniu,
- Pocztowym Towarzystwem Ubezpieczeń Wzajemnych z siedzibą w Warszawie,
- InterRisk Towarzystwem Ubezpieczeń SA Vienna Insurance Group z siedzibą w Warszawie.
 
Inne formy wsparcia
 
Poza systemem ubezpieczeniowym funkcjonuje pomoc udzielana z budżetu państwa w postaci dopłat do kredytów preferencyjnych. Istnieje również możliwość uruchomienia pomocy finansowej dla gospodarstw rolnych, w których powstały szkody w danej uprawie w wysokości co najmniej 70 proc. lub szkody powstały na powierzchni co najmniej 70 proc. upraw w szklarniach i tunelach foliowych.
 
Wysokość pomocy na jedno gospodarstwo nie może być większa niż równowartość w złotych 15 tys. euro. Kwota pomocy ulega pomniejszeniu o 50 proc. dla rolników nieposiadających polisy ubezpieczenia co najmniej 50 proc. powierzchni upraw rolnych, z wyłączeniem łąk i pastwisk.
 
Rodzaj klęski oraz stawkę odszkodowania określa Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi poprzez publikację tej informacji na stronie BIP Ministerstwa.
 
Straty w gospodarstwach rolnych spowodowane przez przymrozki wiosenne, suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę powinny być zgłaszane przez właścicieli gospodarstw rolnych lub działów specjalnych produkcji rolnej w terminie 7 dni od wystąpienia tych zjawisk lub stwierdzeniu ich skutków. Straty należy zgłosić do urzędu gminy/urzędu miejskiego/urzędu miasta właściwego ze względu na miejsce ich wystąpienia. Zgłoszenia dokonuje się na formularzach oświadczeń opracowanych każdego roku przez Wydział Środowiska i Rolnictwa urzędu wojewódzkiego.
 
Komisje w urzędach gmin dokonują szacowania strat w terminie do dwóch miesięcy od zgłoszenia, czyli złożenia oświadczeń o stratach, nie później jednak niż:
 
1) do czasu zbioru plonu głównego danej uprawy albo jej likwidacji, albo
2) w terminie do 12 miesięcy od ustąpienia wody umożliwiającego komisji rozpoczęcie szacowania – w przypadku szacowania szkód w budynkach lub drzewach owocowych spowodowanych przez powódź, albo
3) do dnia 31 października danego roku, jeżeli ujemne skutki przezimowania wystąpiły do dnia 30 kwietnia tego roku, albo do dnia 31 października roku następującego po roku, w którym w grudniu wystąpiły ujemne skutki przezimowania – w przypadku szacowania szkód w drzewach owocowych spowodowanych przez ujemne skutki przezimowania.
 
Wszystkie dane dotyczące upraw powinny być zgodne z wnioskiem o dopłaty składanym do ARiMR, który należy udostępnić do wglądu komisji.
 
W przypadku gospodarstwa rolnego położonego na obszarze co najmniej dwóch gmin, w których wystąpiły szkody, formularze składa się do każdej gminy oddzielnie, wpisując do nich tylko uprawy znajdujące się na terenie danej gminy. Po sporządzeniu protokołów cząstkowych są one przekazywane przez rolnika do gminy, na terenie której znajduje się siedziba gospodarstwa (tzn. miejsce zamieszkania rolnika). Komisja w tej gminie sporządza protokół zbiorczy, wpisując do niego wszystkie uprawy z protokołów cząstkowych oraz uprawy położone na swoim terenie oraz produkcję zwierzęcą na podstawie oświadczenia rolnika. Oświadczenie o produkcji zwierzęcej rolnik wypełnia w gminie, w której gospodarstwo ma swoją siedzibę.
 
Jeżeli w miejscu zamieszkania rolnik nie posiada żadnych upraw, formularz oświadczenia o stratach składa do gminy właściwej ze względu na miejsce położenia upraw. W przypadku gdy uprawy te są położone w kilku gminach, formularze składa do każdej z nich. Sporządzone przez komisje protokoły cząstkowe, rolnik przekazuje do gminy właściwej ze względu na miejsce położenia większej części upraw, w celu sporządzenia protokołu zbiorczego.
 
W przypadku gdy gospodarstwo rolne posiada grunty rolne poza województwem lubelskim i na gruntach tych powstały szkody, rolnik kontaktuje się z gminami na terenie tych województw. Składa do nich odpowiednie dokumenty opracowane przez właściwe urzędy wojewódzkie lub inne instytucje, w zależności od procedury. Po sporządzeniu protokołów cząstkowych, producent rolny przekazuje je komisji właściwej ze względu na położenie największej części gospodarstwa, w celu sporządzenia protokołu zbiorczego.