Wojewoda zdekomunizował ulice w Lublinie (wideo)

13.12.2017

W rocznicę wprowadzenia w Polsce stanu wojennego wojewoda lubelski Przemysław Czarnek zdekomunizował cztery ulice Lublina. Po uzyskaniu opinii Instytutu Pamięci Narodowej zarządzeniami zastępczymi wojewoda zmienił nazwy ulic i skwerów: z Leona Kruczkowskiego na Zbigniewa Herberta; z Jana Hempla na Zesłańców Sybiru; z I Armii Wojska Polskiego na Żołnierzy Niepodległej; i skweru im. Rektora Grzegorza Leopolda Seidlera na skwer Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata. W konferencji wziął udział m.in. szef lubelskiego IPN Marcin Krzysztofik, weterani walk o niepodległą Polskę oraz inni przedstawiciele środowisk patriotycznych.
 
– To wielka chwila dla mnie. Aktów dekomunizacji już trochę wykonałem, kiedy obejmowałem urząd wojewody lubelskiego i zdjąłem zdjęcia komunistycznych wojewodów lubelskich sprzed gabinetu wojewody. Natomiast to jest akt prawny, to jest niezwykła chwila. Od początku lat młodzieńczych, w czasie całej pracy naukowej towarzyszyło mi jedno przekonanie i wiedza: totalitaryzm komunistyczny różni się od totalitaryzmu faszystowskiego, nazistowskiego tym, że wymordował wiele więcej ludzi w Europie, na świecie i w Polsce– podkreślił wojewoda.
 
– Dlaczego w Polsce i w społeczeństwie polskim było przyzwolenie na to, żeby gloryfikować w związku z tym osoby, które wspierały czynnie i współtworzyły totalitaryzm komunistyczny na ziemiach polskich – nie wiem. Wynika to wyłącznie z zakorzenienia w świadomości naszego społeczeństwa bardzo negatywnych stereotypów i bardzo negatywnej czy fałszywej wiedzy. Dlatego nie może być zgody na to, żeby ulice polskich miast, ulice Lublina nosiły nazwy tych, którzy czynnie wspierali totalitaryzm komunistyczny. To jest absolutnie dzisiaj akt dziejowej sprawiedliwości –mówił wojewoda.
 
 – Jak państwo wiecie, zgodnie z ustawą, która weszła w życie 2 września 2016 roku o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego, samorządy zostały zobligowane do tego, aby w ciągu 12 miesięcy od wejścia tej ustawy dokonać zmian nazw ulic i placów, tych, które w jakikolwiek sposób gloryfikują komunizm. Samorząd Miasta Lublina nie skorzystał w pełni z tej okazji w ciągu ostatnich 12 miesięcy. W związku z tym wystąpiliśmy do Instytutu Pamięci Narodowej o opinie w sprawie zmian czterech nazw ulic i skwerów, które są absolutnie wiążące dla wojewody i dlatego postanowiłem podpisać cztery zarządzenia zastępcze, zmieniające te nazwy – podsumował wojewoda.
 
Do tej pory Urząd Wojewódzki wystąpił o opinię Instytutu Pamięci Narodowej w 143 przypadkach i do tej pory (12.12.2017) otrzymał 34 opinie, w tym 6 potwierdzających niezgodność nazw ulic z ustawą. Obecnie organ nadzoru oczekuje na 109 opinii od IPN dotyczących nazw ulic na terenie województwa lubelskiego.
 
 
Zapraszamy do obejrzenia video z konferencji prasowej
 
 
***
 
W dniu 2 września 2016 r. weszła w życie ustawa z dnia 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy,  nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, w tym dróg, ulic, mostów i placów, nadawane przez jednostki samorządu terytorialnego nie mogą upamiętniać osób, organizacji, wydarzeń lub dat symbolizujących komunizm lub inny ustrój totalitarny, ani w inny sposób takiego ustroju propagować.
 
Jak stanowi art. 6 ust. 1 ww. ustawy, obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy nazwy budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, w tym dróg, ulic, mostów i placów, upamiętniające osoby, organizacje, wydarzenia lub daty symbolizujące komunizm lub inny ustrój totalitarny lub propagujące taki ustrój w inny sposób, właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego zmienia w terminie 12 miesięcy od dnia jej wejścia w życie. Termin ten upłynął w dniu  2 września 2017 r.
 
W przypadku niewykonania ww. obowiązku, wojewoda wydaje zarządzenie zastępcze, w którym nadaje nazwę zgodną z art. 1, w terminie 3 miesięcy od dnia, w którym upłynął termin, o którym mowa w ust. 1 (art. 6 ust. 2). Wydanie zarządzenia zastępczego wymaga opinii Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu potwierdzającej niezgodność nazwy obowiązującej w dniu wejścia w życie ustawy z art. 1. (art. 6 ust. 3).
 
Opinia, o której mowa, jest przedstawiana w terminie miesiąca, a w sprawie szczególnie skomplikowanej – nie później niż w terminie 2 miesięcy, od dnia doręczenia żądania wojewody. Oczekiwanie na opinię wstrzymuje bieg terminu na stwierdzenie nieważności aktu (art. 2 ust. 3 ustawy).
 
Pismem z dnia 11 września 2017 r. znak: PN-II.40.39.2017 organ nadzoru wystąpił do Dyrektora Oddziału IPN w Lublinie o opinie dotyczące nazw ulic: I Armii Wojska Polskiego, Leona Kruczkowskiego, Jana Hempla oraz skweru im. G.L. Seidlera w Lublinie. Odpowiedzi na powyższe wystąpienie zostały doręczone organowi nadzoru w dniu 17 i 20 listopada 2017 r. Zostały zatem spełnione wszelkie przesłanki konieczne do wydania zarządzeń zastępczych w sprawie zmiany nazw ulic oraz skweru w mieście Lublin.
 
Zarządzenia zostaną ogłoszone w Wojewódzkim Dzienniku Urzędowym. Zaczną obowiązywać 14 dni od ich ogłoszenia.